Banka hesabınıza tanımadığınız kişilerden para geldiğini veya hesabınızın bir dolandırıcılık olayında kullanıldığını öğrendiğinizde, yalnızca hesabın size ait olması nedeniyle ceza soruşturmasına dâhil edilebilirsiniz. Ancak banka hesabının suçta kullanılması, hesap sahibinin otomatik olarak suçlu olduğu anlamına gelmez.
Ceza sorumluluğunun belirlenebilmesi için hesabın hangi amaçla kullandırıldığı, işlemlerin kim tarafından gerçekleştirildiği ve hesap sahibinin suçtan haberdar olup olmadığı araştırılmalıdır.
IBAN’ın Suçta Kullanılması Mahkûmiyet İçin Yeterli midir?
Dolandırıcılık suçunun oluşabilmesi için kişinin hileli eylemi bilerek ve isteyerek
gerçekleştirmesi veya bu eyleme bilinçli biçimde katılması gerekir. Dolayısıyla
yalnızca suçtan elde edilen paranın bir kişinin hesabına gönderilmiş olması, o kişinin
dolandırıcılık eylemini bildiğini tek başına göstermeyebilir.
Bununla birlikte, “Hesabımı arkadaşıma verdim” veya “Paranın nereden geldiğini
bilmiyordum” şeklindeki bir savunma da tek başına beraat için yeterli değildir. Bu
açıklamanın banka kayıtları, mesajlar, dijital veriler ve dosyadaki diğer delillerle
desteklenmesi gerekir.
Hesabın bilerek suçun kullanımına sunulduğunun belirlenmesi hâlinde, kişinin somut
eylemine göre faillik veya suça yardım etme hükümleri gündeme gelebilir. Bu nedenle
her dosyada yalnızca hesabın kime ait olduğu değil, hesap sahibinin olay içerisindeki
gerçek rolü araştırılmalıdır.
Mahkeme hangi hususları inceler?
Bu tür dosyalarda değerlendirme genellikle tek bir delile dayanmaz. İşlem öncesinde,
işlem sırasında ve sonrasında meydana gelen olayların birlikte incelenmesi gerekir.
Özellikle şu hususlar önem taşır:
⇒ Hesabın kim tarafından ve hangi gerekçeyle istendiği,
⇒ Mobil bankacılık işlemlerinin han⇒gi cihaz ve bağlantılar üzerinden
gerçekleştirildiği,
⇒ Hesap sahibinin banka kartını veya bankacılık şifresini başka bir kişiye verip
vermediği,
⇒ Hesaba gelen paranın kim tarafından çekildiği veya başka hesaba aktarıldığı,
⇒ Para transferleriyle mesajlaşmaların tarih ve saat bakımından uyumlu olup
olmadığı,
⇒ Hesap sahibinin komisyon veya başka bir menfaat elde edip etmediği,
⇒ Hesabın daha önce benzer işlemlerde kullanılıp kullanılmadığı,
⇒ Şüpheliler arasındaki ilişkinin niteliği,
⇒ ATM ve işyeri kamera kayıtları,
⇒ Telefon, cihaz, IP ve gerektiğinde iletişim kayıtları,
⇒Diğer şüphelilerin ve tanıkların beyanlarıdır.
Bu delillerden hiçbiri her olayda tek başına kesin sonuç doğurmaz. Örneğin kişinin
komisyon almamış olması savunmayı destekleyebilir; ancak tek başına suçtan
haberdar olmadığını kanıtlamaz. Aynı şekilde paranın kısa süre içinde başka bir
hesaba aktarılması da işlemi kimin yaptığı ve aktarım talimatının kimden geldiği
belirlenmeden yeterli değildir.
“Hesabı arkadaşım kullandı” savunması nasıl değerlendirilir?
Hesabın bir arkadaş veya akraba tarafından kullanıldığının ileri sürüldüğü dosyalarda
öncelikle bu ilişkinin gerçekliği araştırılır. Tarafların olaydan önceki ve sonraki
yazışmaları, hesabın hangi gerekçeyle istendiği ve bankacılık işlemleri üzerindeki fiilî
kontrolün kimde bulunduğu önemlidir.
Örneğin mesaj içerikleri hesabı isteyen kişinin gerçek amacı gizlediğini gösteriyor,
bankacılık girişleri farklı bir cihazdan yapılmış bulunuyor ve para hesap sahibinin
talimatı dışında yönlendiriliyorsa bu hususlar savunma bakımından birlikte
değerlendirilebilir.
Buna karşılık hesap sahibinin şifresini verdiği, gelen paraları düzenli olarak çektiği
veya yönlendirdiği, karşılığında menfaat elde ettiği ya da benzer işlemlerin
tekrarlandığı tespit edilirse farklı bir hukuki değerlendirme yapılabilir.
Dolayısıyla savunmanın yalnızca sözlü açıklamaya değil, olayın kronolojisini
doğrulayan somut kayıtlara dayanması gerekir.
Mesaj kayıtları tek başına yeterli olur mu?
Mesajlaşmalar önemli deliller arasında yer almakla birlikte yalnızca seçilmiş ekran
görüntülerinin sunulması her zaman yeterli olmayabilir. Konuşmanın bütünü,
mesajların tarihleri, tarafların kimliği ve içeriklerin diğer teknik kayıtlarla uyumu
değerlendirilir.
Bir mesaj içeriğinin banka hareketleriyle örtüşmesi, paranın gönderildiği veya çekildiği
saatlerle uyumlu olması ve diğer kişinin beyanıyla doğrulanması delilin önemini
artırabilir. Ancak mesajların sonradan oluşturulduğuna veya değiştirildiğine ilişkin bir
şüphe bulunması hâlinde dijital inceleme gerekebilir.
Bu nedenle hangi kayıtların dosyaya ne şekilde sunulacağı somut olayın özelliklerine
göre belirlenmelidir.
Beraat kararı hangi durumda verilebilir?
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/2‑e maddesi uyarınca, yüklenen suçun sanık
tarafından işlendiğinin sabit olmaması hâlinde beraat kararı verilir.
IBAN’ın kullanıldığı bir dosyada beraat değerlendirmesi yapılabilmesi için sanığın
dolandırıcılık eylemini bildiğinin, suç işleme iradesiyle hareket ettiğinin veya faile
bilerek yardım ettiğinin her türlü şüpheden uzak biçimde ortaya konulup
konulamadığı incelenir.
Hesabın üçüncü kişi tarafından kullanıldığını gösteren mesajlar, cihaz ve bağlantı
kayıtları, paranın hesap sahibinde kalmaması, menfaat elde edilmemesi ve diğer
şüphelilerin anlatımları birlikte değerlendirildiğinde; suçun bilerek işlendiği sabit
görülmeyebilir.
Ancak aynı deliller başka bir dosyada farklı sonuç doğurabilir. Çünkü ceza
sorumluluğu, yalnızca hesabın kullanılmasına değil, olayın tamamına ve kişinin
süreçteki davranışlarına göre belirlenir.
Bu dosyalarda savunma neden erken hazırlanmalıdır?
Banka hesabı üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde para hareketleri çok hızlı
gerçekleşebilir. Mesajlar silinebilir, kamera kayıtları belirli sürelerin sonunda
kaybolabilir ve kullanılan cihazlara ilişkin verilere sonradan ulaşmak güçleşebilir.
Bu nedenle olayın tarih sırasıyla çıkarılması, banka hareketlerinin eksiksiz
incelenmesi ve dijital kayıtların mümkün olduğunca erken değerlendirilmesi önemlidir.
Hesabınız üzerinden gerçekleştirilen işlemler nedeniyle ifade vermeye çağrıldıysanız,
hakkınızda soruşturma başlatıldıysa veya ceza davası açıldıysa; savunmanın
yalnızca “Ben bilmiyordum” açıklaması üzerine kurulması yeterli olmayabilir.
Dosyadaki banka hareketlerinin, yazışmaların ve teknik kayıtların birlikte
değerlendirilmesi gerekir.
Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme ve görüşme talebi için iletişim
sayfamız üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her ceza dosyası kendi olayları
ve delilleri çerçevesinde değerlendirilir. Buradaki açıklamalar kişisel hukuki görüş
veya sonuç garantisi niteliğinde değildir.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 223/2‑e maddesi uyarınca, yüklenen suçun sanık
tarafından işlendiğinin sabit olmaması hâlinde beraat kararı verilir.
IBAN’ın kullanıldığı bir dosyada beraat değerlendirmesi yapılabilmesi için sanığın
dolandırıcılık eylemini bildiğinin, suç işleme iradesiyle hareket ettiğinin veya faile
bilerek yardım ettiğinin her türlü şüpheden uzak biçimde ortaya konulup
konulamadığı incelenir.
Hesabın üçüncü kişi tarafından kullanıldığını gösteren mesajlar, cihaz ve bağlantı
kayıtları, paranın hesap sahibinde kalmaması, menfaat elde edilmemesi ve diğer
şüphelilerin anlatımları birlikte değerlendirildiğinde; suçun bilerek işlendiği sabit
görülmeyebilir.
Ancak aynı deliller başka bir dosyada farklı sonuç doğurabilir. Çünkü ceza
sorumluluğu, yalnızca hesabın kullanılmasına değil, olayın tamamına ve kişinin
süreçteki davranışlarına göre belirlenir.
Bu dosyalarda savunma neden erken hazırlanmalıdır?
Banka hesabı üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde para hareketleri çok hızlı
gerçekleşebilir. Mesajlar silinebilir, kamera kayıtları belirli sürelerin sonunda
kaybolabilir ve kullanılan cihazlara ilişkin verilere sonradan ulaşmak güçleşebilir.
Bu nedenle olayın tarih sırasıyla çıkarılması, banka hareketlerinin eksiksiz
incelenmesi ve dijital kayıtların mümkün olduğunca erken değerlendirilmesi önemlidir.
Hesabınız üzerinden gerçekleştirilen işlemler nedeniyle ifade vermeye çağrıldıysanız,
hakkınızda soruşturma başlatıldıysa veya ceza davası açıldıysa; savunmanın
yalnızca “Ben bilmiyordum” açıklaması üzerine kurulması yeterli olmayabilir.
Dosyadaki banka hareketlerinin, yazışmaların ve teknik kayıtların birlikte
değerlendirilmesi gerekir.
Somut olayınıza ilişkin hukuki değerlendirme ve görüşme talebi için iletişim
sayfamız üzerinden büromuza ulaşabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Her ceza dosyası kendi olayları
ve delilleri çerçevesinde değerlendirilir. Buradaki açıklamalar kişisel hukuki görüş
veya sonuç garantisi niteliğinde değildir.
İlgili çalışma alanı: Ceza Hukuku
İletişim bilgileri